İçeriğe geç
Nevosa Bilgi Bankası

Göz takibi nedir, nasıl ölçülür? Fiksasyondan ısı haritasına

Eye tracking, kalibrasyon, fiksasyon, sakkad, AOI ve pupil ölçümlerini öğrenin; EEG ile senkronize göz takibi animasyonunu inceleyin.

Göz takibi neyi ölçer?

Göz takibi (eye tracking), bakışın zaman içinde nereye yöneldiğini tahmin eder. Yaygın video tabanlı sistemler pupil merkezini ve kornea yansımalarını kullanır; kalibrasyon bu ölçümleri ekrandaki veya sahnedeki bakış koordinatlarıyla ilişkilendirir. Masaüstü cihazlar ve gözlük biçimindeki sistemler farklı görev koşullarına uygundur. Bakışın bir noktada bulunması, tek başına dikkat, anlama veya tercih kanıtı değildir.

Kalibrasyon ve kayıt adımları

Kalibrasyon bir kez yapılıp unutulacak işlem değildir. Başa göre cihaz konumu değişirse veya ölçüm doğruluğu bozulursa kontrol ve gerekirse tekrar kalibrasyon gerekir.

  1. Araştırma görevini, ekran veya sahne düzenini ve ilgi alanlarını belirleyin.
  2. Cihazı yerleştirin; gözlerin kameralarca izlenebildiğini kontrol edin.
  3. Kalibrasyon hedeflerini katılımcıya gösterin.
  4. Ayrı doğrulama noktalarıyla doğruluk ve veri kaybını değerlendirin.
  5. Uyaranları ve görev olaylarını zaman damgalı kaydedin.
  6. Kayıp örnekler, göz kırpma ve kalibrasyon kaymasını kontrol edin.
  7. Fiksasyon ve sakkadları tanımlı algoritma ve eşiklerle çıkarın.
  8. AOI ölçülerini, örnekleme ve veri kalite bilgileriyle birlikte raporlayın.

Hangi ölçümler elde edilir?

Fiksasyon süresi, ilk fiksasyona kadar geçen zaman, bir ilgi alanında (AOI) geçirilen süre ve bakış sırası yaygın çıktılardır. Sakkadlar hızlı bakış geçişlerini ifade eder. Isı haritası, bakış dağılımının özetidir; kişiler veya koşullar arasında karşılaştırılırken kayıt süresi ve renk ölçeği eşlenmelidir. Pupil çapı aydınlık, bakış açısı ve başka fizyolojik etkenlerden etkilenir; yalnız zihinsel iş yükü göstergesi olarak yorumlanmamalıdır.

EEG ile birlikte nasıl kullanılır?

EEG ve göz takibi birleştirildiğinde fiksasyon başlangıçları EEG olaylarına dönüştürülebilir ve fiksasyon ilişkili potansiyeller incelenebilir. Saatler, gecikme ve zaman kayması doğrulanmalıdır; göz hareketlerinin EEG’ye oluşturduğu artefaktlar da değerlendirilir. Göz takibi Türkiye projelerinde Tobii ile g.Nautilus gibi kombinasyonlar seçilirken kalibrasyon, hareket koşulları ve ortak olay akışı birlikte planlanır.

Animasyonla keşfedin

Göz kameralarının pupil ve kornea yansımalarını izleyişini, fiksasyonları ve EEG zaman eşlemesini animasyonda inceleyin.

EEG ve göz takibi

Bakılan yer ve beynin yanıtı

Gözlük katılımcının neye baktığını, EEG beynin buna nasıl yanıt verdiğini kaydeder. İkisi aynı zaman ekseninde birleşince her bakış, beyin sinyalinde bir zaman işaretine dönüşür. Görünümü değiştirin, şekildeki noktalara dokunarak her parçanın ne yaptığını görün.

Kızılötesi ışık korneada küçük yansımalar oluşturur; göz kameraları pupili ve bu yansımaları izler, bakışın sahnede nereye düştüğü hesaplanır.

Ayrıntı için şekildeki noktalara dokunun. Şematik çizim; ölçekli değildir.
Göz olaylarıBakış · yatay konumEEG · Fp1 (ön)EEG · O1 (arka)0 1 2 3 4 sFiksasyona bağlı potansiyelO1Fiksasyon başı0 200 400 ms
FiksasyonKırpmaEEGTemsili sinyaller; animasyonda zaman yavaşlatılmıştır.

Her nokta bir bakış örneği: 100 Hz, yani 10 ms'de bir. EEG saniyede 500 örnekle beş kat sık kaydedilir; ikisi aynı zaman eksenine oturtulur.

Kaynaklar ve ileri okuma

İlgili araştırma sistemleri