Tendon, bağ ve kas yaralanmalarına yönelik uygulama alanları.
Temsili uygulama görseli
Doku hedefleri
Tendon, bağ ve kas yaralanmaları
Spor hekimliği; tendon, bağ ve kıkırdak yaralanmalarının yanı sıra kas yaralanmalarını ve rehabilitasyonu kapsar. Platelet temelli yaklaşımlar, yaralanmanın türü ve şiddeti, fonksiyonel hedefler ve spora dönüş planıyla birlikte değerlendirilir.
Tendon biyolojisi
Tendinit ve tendinozis aynı kavram değildir
Tendinit inflamatuvar süreçleri, tendinozis ise dejeneratif doku değişikliklerini ifade eder; tendinopati daha geniş bir klinik terimdir. Kronik aşırı yüklenme ve tekrarlayan mikrotravmalar kolajen organizasyonunu bozabilir. Diyabet ve sigara kullanımı gibi etkenler de doku iyileşmesini etkileyebilir.
Kolajen lif organizasyonu
Tenositler ve tenoblastlar
Doku kanlanması ve yüklenme
Şekil 1. Tendon dokusundaki tenoblastlar (A) ve tenositler (B). Bu histolojik görsel, hücresel yapıyı açıklamak için kullanılır; tedavi öncesi–sonrası karşılaştırması değildir. Nevosa tarafından sağlanmıştır.
Araştırma modeli
Kolajen sentezi ve yeniden şekillenme
Trombosit kaynaklı büyüme faktörlerinin tendon hücreleri ve kolajen sentezi üzerindeki etkileri deneysel modellerde araştırılır. At tendon lezyonu örneklerinde kontrol ve PRP gruplarının kolajen organizasyonu karşılaştırılır. Hayvan modelindeki histolojik sonuçlar, insanlarda aynı iyileşme süresini veya klinik etkiyi doğrudan göstermez.
Dirsek tendinopatisi
Ağrı ve fonksiyonun değerlendirilmesi
Allan Mishra tarafından bildirilen epikondiler ağrı çalışmasında perkütan PRP ile bupivakain kontrol grubu karşılaştırılmıştır. Metinde sekiz haftada VAS ağrı skorunda PRP grubunda %60, kontrol grubunda %16 iyileşme bildirilmektedir. Bu oranlar ilgili çalışma bağlamına aittir; Plateltex jelinin genel başarı oranı değildir.
İskelet kası
Hücresel yanıt ve klinik izlem
Kas onarımında hücresel proliferasyon, uydu hücre yanıtı ve anjiyogenez araştırılan süreçlerdir. Sanchez ve arkadaşlarının 2005 Leipzig II. Dünya Rejeneratif Tıp Kongresi’nde sunduğu yaklaşım, ultrason eşliğinde hematom boşaltımını takiben PRP uygulamasını ele alır. Bir kongre sunumunda bildirilen sonuçlar, standart tedavinin yerini alacak genel etkinlik kanıtı olarak yorumlanmamalıdır.
Rehabilitasyon
Spora dönüş yalnızca görüntülemeye bağlı değildir
Ağrı, şişlik, kuvvet, fonksiyonel kapasite ve yük toleransı izlemde birlikte ele alınır. PRP veya platelet jel, uygun hasta seçimi ve rehabilitasyon planı kapsamında değerlendirilir. Olgu görsellerinde belirtilen süreler tüm sporcular için iyileşme veya yeniden yaralanmama garantisi değildir.